Voorbij


Zoro Feigl in de Electriciteitsfabriek

Onstuitbaar is de opmars van Zoro Feigl wiens kinetische werk ik in 2012 voor het eerst bij Dordtyart zag. Twee jaar ervoor exposeerde hij werk in Museum Beelden a/ Zee en later bleek hij een van de genomineerden voor de Volkskrant beeldend kunstprijs 2013. Wat is zijn geheim, en waarom trok zijn retrospectief in de Electriciteitsfabriek - met zijn overweldigende industriële setting uitermate geschikt voor kinetische kunst - zoveel aandacht en publiek?

Door Etienne Boileau

Ik heb er lang over na moeten denken. Zeker is dat Zoro met zijn kinetische installaties techniek en zwaartekracht volledig op losse schroeven weet te zetten. Dat hij materiaal en techniek aan elkaar weet te koppelen op een manier die nog niet eerder heeft plaatsgevonden. Maar er is meer: Feigl schuwt schilderkunstige middelen en theatrale effecten evenmin. De ene keer sta je naar een bewegend schilderij te kijken dat steeds van gedaante verandert, de andere keer - zoals in het werk Light Waves - zie je een twintigtal neonbuizen een dans uitvoeren rondom een draaiende ventilator; het elkaar aantrekken en afstoten stopt nooit. Feigl’s bewegende installaties, die hij meestal samen met Oscar Peters maakt, hebben vaak ook een poëtische inslag. Ze ogen simpel maar leveren juist daardoor sterke esthetische en soms ook poëtische beelden die op je netvlies blijven staan. Beelden die je nooit meer vergeet.

Strenge veiligheidseisen
Vlak na binnenkomst in de Electriciteitsfabriek troffen we Feigl, die vertelde dat hij zijn werkplaats naar de EF had verplaatst om wat te experimenteren en ook om kleinere werken te maken samen met Peters. Het naastgelegen Nest dat de tentoonstelling samen met hen beiden organiseerde, stelde hoge technische eisen aan het gebodene. Voor beide kunstenaars een helse klus om daaraan te kunnen voldoen. Ook qua publieksveiligheid waren er strenge eisen; bij de installaties stonden suppoosten die voor elke afzonderlijk apparaat een noodstop in werking konden zetten voor het geval er iemand met handen of benen per ongeluk in een installatie terecht zou komen. Maar Feigl weet voor alles een oplossing; hij is een vrijdenker die geen enkel idee of probleem uit de weg gaat. Samen met counterpart Oscar Peters, met wie hij al jaren samenwerkt, worden steeds weer nieuwe kinetische installaties bedacht en uitgevoerd. Die hebben een hoge mate van originaliteit, al komen er bijna altijd wel elektromotoren aan te pas. Ze zorgen ervoor dat gele sjerpen in beweging komen of dikke pasta-achtige verf over lopende banden druipt.

Infinity
Veel van de in het verleden door Feigl en Peters gerealiseerde kunstwerken waren deze winter dan ook in de Electriciteitsfabriek te zien. Zoals het bekende werk Monolith, dat buiten voor de ingang stond opgesteld of de publiekslieveling Poppy die bestaat uit een draaiend stuk kunststof dat eenmaal uitgeklapt een klaproos blijkt. Maar er was ook nieuw werk te zien, zoals de twee groene lopende banden waar een melkachtige substantie (een mengsel van water en boorolie) in lagen overheen stroomde. Een werk dat hij doopte tot Conveyor, en dat recentelijk is aangekocht door het Stedelijk Museum Schiedam. Feigl en Peters zijn in staat met het kinetisch materiaal dusdanig te jongleren, dat er uitgebalanceerde objecten ontstaan die een lust zijn voor het oog. In hun installaties roepen zij een veelheid aan bewegingen op, die doel treffen; zoals de twee ronddraaiende rubberen banden (die hij olifanten noemt) welke lui en gemakzuchtig hun rondjes draaiden in de Electriciteitsfabriek.

Echo
Als laatste was er in de EF een prototype op schaal van het reusachtige werk Echo, dat in het Atrium van het door OMA vernieuwde rijksgebouw Rijnstraat 8 hangt. Samen met de kunstenaar en BAM bedacht DGMR een oplossing om het risico op brand tot een aanvaardbaar minimum te beperken. Echo bestaat uit vier ringen die ieder 360 graden kunnen bewegen. De middelste ring is aan een kant bekleed met brandwerend goudkleuring doek dat aan de andere kant zilver van kleur is. Hij buitelt en draait in eindeloze variaties rond. De buitenste ring wordt aangestuurd door een elektromotor die is weggewerkt. De andere ringen reageren vervolgens op de kleinst mogelijke disbalans, waardoor weer heel veel andere bewegingen kunnen ontstaan tussen de ringen onderling. De London based curator en journalist Marek Wolynski bezocht naast Art Rotterdam ook de EF en schreef voor het online gedeelte van het Engelstalige magazine Contemporary Lynx: “Met hun kinetische installaties die zij bijna altijd op grote schaal uitvoeren, zijn Feigl en Peters een van de meest avontuurlijke kunstenaarsduo’s van dit moment. Hun installaties tarten de wetten van de zwaartekracht, verkennen de grenzen van duurzaamheid en brengen de verborgen schoonheid van beweging en mechanica in beeld.”

Door Etienne Boileau

De Electriciteitsfabriek
www.electriciteitsfabriek.nl
13.01 t/m 11.03 2018

www.zorofeigl.nl/echo

 

Copyright 2018 © Etienne Boileau



Fotobijschrift: Zoro Feigl, Conveyer 2016